Սպիտակուցների դերը օրգանիզմում

Սնունդի միջոցով մենք ընդունում ենք մեր օրգանիզիմին անհրաժեշտ 20 ամինաթթուները։

20-ից - 12-ը ընդունած սնունդից կարող են ստանալ տարբեր տիպի սպիտակուցներ։

8-ը կոչվում են անփոխարինելի ամինաթթուներ, դրանք օրգանիզմը չի կարող սինթեզել․ Միայն մենք կարող ենք ստանալ դրանք սնունդի միջոցով։

Սպիտակուցների միջոցով մենք մեծանում ենք, սպիտակուցների օգնությամբ «Կառուցվում» են մեր մկանները, նայեվ մազերի ձևը։ Նրանք ձևավորում են մեր աչքերը։Նրանց օգնությամբ զարկում է մեր սիրտը և չի կագնում, մեր մաշկի գույնը կախված է սպիտակուցներից։ Բայց ամենից շատ հազար հորմոններ,սպիտակուցների կառուցվածքներ նյարդային հաղորդիչները և ֆերմենտները մեր մարմնի մեջ

Սպիտակուցներն ազոտ պարունակող օրգանական նյութեր են (կազմի 16%-ը ազոտ է) և օրգանիզմի աճի և ռեգեներացիայի համար անհրաժեշտ բիոգեն ազոտի անփոխարինելի աղբյուր։

Սպիտակուցները օժտված են բազմաթիվ կենսաբանական ֆունկցիաներով որոնք են- Ֆերմենտատիվ, հորմոնային,փոխադրական,կծկողական,տեսողական և այլն։ Սպիտակուցի գլխավոր ֆունկցիաներից մեկը դա ճանաչելու ֆունկցիան է։

Բոլոր սպիտակուցները (լուծվողներ և չլուծվողներ, կենսաբանորեն ակտիվներ և թունավորներ), անկախ իրենց բազմազանությունից և գործառույթների տարբերությունից, բաղկացած են ամինաթթուներից, որոնք քիմիական (պեպտիդային) կապերով միացած գծային պոլիմերներ են:

Միևնույն ամինաթթվային կազմով, սակայն ամինաթթվային մնացորդների տարբեր հաջորդականությամբ 2 սպիտակուցներ օժտված են տարբեր քիմիական և կենսաբանական հատկություններով:

Սպիտակուցներում պոլիպեպտիդային շղթաները սովորաբար ունեն պարուրաձև տարածական կառուցվածք: Պարույրի առանձին գալարներն իրար միացած են ջրածնային կապով: Տարբերում են սպիտակուցի մոլեկուլի առաջնային, երկրորդային, երրորդային և չորրորդային կառուցվածքները:

Ինչպես նվազեցնել ալկոհոլի բացասական ազդեցությունը

11.         Շատ ջուր խմեք: Ալկոհոլը դուրս է հանում հեղուկը օրգանիզմից, միաժամանակ նաև ինքնաչեզոքացվում է

22.         Շատ կերեք: Երբ ստամոքսը լիքն է աբսորբացիայի գործընթացը ավելի դանդաղ է ընթանում և ժամանակ է տալիս օրգանիզմին, որպեսզի   այն հետզհետե դուրս հանի ալկոհոլը օրգանիզմից

33.         Մի խմեք գազավորված ըմպելիքներ, այն նպաստում է ալկոհոլի ազդեցության արագացման պրոցեսին

44.   Մի խառնեք տարբեր խմիչքներ առնվազն մեկ ժամա կտրվածքում

Ալկոհոլային ըմպելիքների ազդեցությունը օրգանիզմի վրա

·         

Դեվիդ Նատանը-Հոգեբուժ և ֆարմոկոլոգ, նա նվիրել է իր կյանքը թմրանյութերի ուսումնասիրության վրա։

Ասում է,որ Ալկոհոլը ավելի վտանգավոր է, քան թմրանյութերը(հերոինը, կոկաինը և այլն)

·        Գլխավոր պատճառներից մեկը այն է, որ ալկոհոլը հասանելի է, հիմնականում օրինական և էժան: Հենց այդ պատճառով այն ավելի շատ են օգտագործում մարդիկ, ինչի արդյունքում ազդեցությունը (օգտագործման ծավալի և ազդեցության համամասնության պարագայում) թերագնահատվում է:

·        Ամերիկյան վիճակագրության ինստիտուտի տվյալով, 18-ից բարձր անձանց շրջանում 87 տոկոսը օգտագործում է ալկոհոլ, 71 տոկոսը այն օգտագործել է ընթացիկ տարում, 56 տոկոսը վերջին ամսվա ընթացքում:

Ինչպես է ալկոհոլը ազդում մարդու օրգանիզմի վրա

Խմած ալկոհոլի մոտ 20 տոկոսը ներծծում է ստամոքսը, մնացյալ 80 տոկոսը գնում է բարակ աղիներ, այնուհետև անցնում է արյուն ու շրջապտույտ կատարում ամբողջ օրգանիզմով: Այն ինչ չի մարսում ստամոքսը ու օրգանիզմից չի հեռանում բարակ աղիների միջոցով սկսում է «մշակել» լյարդը: Հենց այդ պատճառով էլ լյարդը ամենից շատ վնասն է կրում և առաջին հարվածը ստանում: 

ԼՅԱՐԴ

1.      Ալկոհոլը օրգանիզմից դուրս բերելու գործում լյարդը ամենամեծ դերակատարությունն ունի ու այդ ընթացքում չի բացառվում, որ վնասվեն լյարդի բջիջները, ինչի արդյունքում էլ առաջանում են բորբոքումներն ու հետագա բարդություններ

2.      Ալկոհոլում պարունակվող տոկսինները հաճախ վնասում են աղիները, ինչի հետևանքով արդեն աղիներից բակտերիաները տեղափոխվում են լյարդ ու սկսվում է բորբոքային պրոցես

ՈՒՂԵՂ

Խոսելու դժվարություն, հավասարակշռությունը պահելու խնդիրներ, հիշողության կորուստ: Սրանք բոլորը արբեցման նշաններ են: Արբեցման արդյունքում դանդաղում են ուղեղի ռեֆլեկտորները, թուլանում է մարդու ռեակցիան:

Սա նեյրոմեդիատորների աշխատանքի շեղում է, երբ ուղեղը համապատասխան իմպուլսներ չի կարողանում ուղարկել մկաններին: Պարբերական ու չափից շատ ալկոհոլ օգտագործելու դեպքում նեյրոմեդիատորները հետզհետե թուլանում են, կորցնում են իրենց իմպուլսներ ուղարկելու արագությունը և արդյունքում դուք կարծես անընդհատ արբած լինեք: հնարավոր են հիշողության երկարաժամկետ ու կայծակնային կորուստներ, ուղեղի աշխատանքի արդյունավետության անկում և ռեակցիայի թուլացում:

Մագնեզիումի այրում

Նյութը այստեղ

Նատրիումը ջրի մեջ

Ընթացքը` Փորձ 1. <<Sodium in Water Chemistry Demonstration>> The sodium in water chemistry demonstration is a spectacular demo that illustrates the reactivity of an alkali metal with water. This is an interesting memorable demonstration, which can be performed safely. Փորձը շատ հետաքրքիր է։ Նատրիումը What to Expect Ինչ սպասել A small piece of sodium metal will be placed in a bowl of water. If the phenolphthalein indicator has been added to the water, the sodium will leave a pink trail behind it as the metal sputters and reacts. The reaction is: 2 Na + 2 H2O → 2 NaOH + H2(g) Փոքր նատրիական մետաղի մասնիկ կտեղադրվի ջրով թասի մեջ։ Եթե ֆենոլֆտալեինի ինդիկատորը ավելացված է լինում ջրի մեջ,նատրիումը իր հետևից կթողնի վարդագույն հետք, այսինքն մետաղը ազդեց։ Ռեակցիան - 2 Na + 2 H2O → 2 NaOH + H2(g) ։ The reaction is especially vigorous when warm water is used. The reaction may spray out molten sodium metal and the hydrogen gas may ignite, so use proper safety precautions when conducting this demonstration. Ռեակցիան հատկապես ուժեղ է լինում, երբ տաք ջուր է օգտագործվում։Ռեակցիան կարող է ներթափանցել հալված նատրիական մետաղի մեջ և ջրածնային գազը կարող է այրվել, դրա համար եղեք շատ զգույշ։ Safety Precautions Անվտանգության կանոնները։ Never use a piece of sodium larger than a pea or pencil eraser. Մի օգտագործեք նատրիումի ավելի մեծ մասնիկ քան սիսեռը կամ ռետինը ։ Wear safety goggles. Օգտագործեք անվտանգության ակնոցներ։ Perform the experiment behind a clear safety barrier or at a distance from the students. Պահել հեռավորություն անվտանգության համար։ Materials for the Sodium in Water Demo Նատրիումի ցուցադրման համար, այն պետք է լինի ջրի մեջ։ Sodium metal stored under mineral oil Նատրիական մետաղը պահված լինի մինեռալ ձեթի տակ։ A 250 mL beaker, filled halfway with water Բաժակ 250մլ լցված կիսով չափ ջրով։ Phenolphthalein (optional) Ֆենոլֆտալեինի (ընտրովի)։ Sodium in Water Demo Procedure Նատրիումի ջրային ցուցադրման ընթացակարգը։ Add a few drops of phenolphthalein indicator to the water in the beaker. (Optional) Ավելացրեք մի քանի կաթիլ ֆենոլֆտալեինի ինդիկատոր ջրի մեջ։ You may wish to place the beaker on an overhead projector screen, which will give you a way to show the reaction to students from a distance. Կարող եք արդյունքը ցույց տալ ձեր ուսանողներին, պրոեկտորի միջոցով, որպեսզի պահպանել անվտանգությունը։ While wearing gloves, use a dry spatula to remove a very small chunk (0.1 cm3) of sodium metal from the piece stored in the oil. Return the unused sodium to the oil and seal the container. You can use tongs or tweezers to dry the small piece of metal on a paper towel. You may wish to allow the students to examine the cut surface of the sodium. Instruct the students that they can look at the sample but must not touch the sodium metal. Մինչ ձեռնոցներով եք օգտագործեք մի չոր սպաթուլա, որպեսզի մի փոքրիկ կտոր հեռացնեք(0.1սմ3) յուղում պահած նատրիական մետաղի կտորից: Հետ դրեք չօգտագործած նատրիումը յուղի մեջ և փակեք տուփը: Դուք կարող եք օգտագործեք շիպցիներ, կամ պտուտակներ, որպեսզի չորացնեք մետաղի փոքր կտորը թղթե անձեռոցիկի վրա: Դուք երևի կցանկանաք ուսանողներին թույլ տար, որ ուսումնասիրեն կտրած նատրիումի կտորի մակերեսը: Զգուշացրեք , որ նրանք կարող են դիտեն նմուշը, բայց չեն կարող ձեռք տան նատրիումի մետաղը : Drop the piece of sodium into the water. Immediately stand back. As water dissociates into H+ and OH—, hydrogen gas will be evolved. The increasing concentration of OH— ions in the solution will raise its pH and cause the liquid to turn pink. Նատրիումի կտորը գցեք ջրի մեջ: Անմիջապես հեռու գնացեք: Քանի որ ջուրը քայքայվում է և վերածվում է H+ի ևOH-ի, ջրածին է առաջանալու: OH- ի իոնների մեծաքանակ կենտրոնացման պատճառով, դրա pH-ըբարձրանում է և հեղուկը վարդագույն է դարձնում: After the sodium has reacted completely, you can flush it with water and rinse it down the drain. Continue to wear eye protection when disposing of the reaction, just in case a bit of unreacted sodium remained. Սոդիումի ամբողջական ռեակցիայից հետո, դուք կարող եք այն ցայել կամ լվանալ: Մինչ փորձի ավարտը շարունակեք անվտանգության ակնոցներ կրել, քանի որ կարող են դեռ աննկատ նատրիումի կտորներ մնացած լինել: Tips and Warnings Sometimes this reaction is performed using a small piece of potassium metal instead of sodium. Potassium is even more reactive than sodium, so if you make the substitution, use a very small piece of potassium metal and expect a potentially explosive reaction between the potassium and water. Use extreme caution. Խորհուրդներ և զգուշացումներ Երբեմն այս ռեակցիան կատարում են կալիումի փոքր կտորով, նատրիումի փոխարեն: Կալիումը ավելի ակտիվ է, քան նատրիումը, այնպես որ եթե դուք փոփոխություն եք կատարել, օգտագործեք կալիումի շատ փոքր կտոր և սպասեք պոտենցիալ պայթյունավտանգ ռեակցիայի, ջրի և կալիումի հետ: Շատ զգույշ եղեք:

Կրկնողություն` Ինչ՞ է նյութը

Դաս 1. Կրկնողություն` Ինչ՞ է նյութը,պարզ ևբարդ նյութեր, անօրգանական և  օրգանական  նյութեր:Մաքուր նյութեր, խառնուրդներ(համասեռ ևանհամասեռ):Նյութիբաղադրությունը՝մոլեկուլ,ատոմ , իոն (կառուցվածքը,բաղադրությունը):Նյութի  հատկությունները՝ ֆիզիկական, քիմիական, ֆիզիոլոգիական:

Այն ինչից կազմված են բոլոր ֆիզիկական մարմինները(առարկանները) կոչվում են նյութ։

Ներկայումս մարդկությանը հայտնի է 20միլ․ ավել նյութեր։

Նյութերը ըստ բաղադրության դասակարգում են, պարզ և բարդ։

Եթե նյութը կազմված է միատեսակ քիմիական տարրի ատոմներից, նրանք կոչվում են պարզ նյութեր, օրինակ պղինձ – Cu,ալմաստ-C,ջրածին-H₂,Ազոտ-N₂,O₃-Օզոն,P₄-Սպիտակ ֆոսֆոր

Բարդ նյութերը կազմված են երկու և ավելի քիմիական տարրի ատոմներից։

Բարդ ըստ ծագման լինում են անօրգանական և օրգանական։

Անորգաննականներ-H₂O, NaCl

Օրգանականները-Վիտամիններ,Օսլա, Գլիկոգեն,Սպիտակուց 

Առողջ ապրելակերպի սկզբունքները ըստ ճապոնացի գիտնականների

07.09.2018

Էկոլոգիապես մաքուր սնունդ, մաքուր խմելու ջուր և մաքուր օդ

Առողջ քուն ամենաքիչը 8 ժամ, մինչև 10-11 քնաց լինել, որովհետև այդ ժամերին արտադրվում են կարևոր հորմաններ

Մարմնակրթություն և հիգիենա

Վատ սովորությունների  ձեռբազատվում՝ չխմել, չծխել, եղունգներ չծխել, թմրանյութեր չօգտագործել, առաջին երեք սկզբունքները չկատարել

Ստրեսային իրավիճակներից դուրս եք գալիս կատակով, հումորով, ծիծաղով

Ջուրը որպես լուծիչ,լուծույթներ,ֆիզիոլոգիական լուծույթը բժշկության մեջ [խնդիրների լուծում)

1.200գ ջրում լուծել են 50գ կերակրի աղ:Հաշվեք աղի զանգվածային բաժինը լուծույթում:(w)

50/250*100=20%
2.400գ լուծույթը գոլորշիացնելիս մնացել է 40գ պինդ աղ:Հաշվեք աղի զանգվածային բաժինը լուծույթում:(w)

40/400*100=10%

3.Ինչքան կերակրի աղ և ջուր պետք վերցնել 1000գ 3%լուծույթ պատրաստելու համար:

1000*3/100=30գ

1000-30=970
4.Հաշվեք աղի զանգվածային բաժինը լուծույթում:(w),եթե 200գ 20%լուծույթին ավելացնենք 1000գ ջուր:

200*20/100=40գ

40/1200*100=3%
5.Հաշվեք աղի զանգվածային բաժինը լուծույթում:(w),եթե 200գ 4%լուծույթին ավելացնենք 40գ աղ:

200*4/100=8

48/240*100
6.Հաշվեք աղի զանգվածային բաժինը նոր  լուծույթում:(w),եթե 200գ 4%լուծույթին ավելացնենք 100գ 10%լուծույթ:

200*4/100=8

100*10/100=10

18/300*100=6
7.Հաշվեք ինչքան ջուր պետք է ավելացնել 500գ20%լուծույթին,որ ստացվի 2%զանգվածային բաժնով լուծույթ:

20*500/100=100

100*100/2=5000

5000-500=45000

Ջրածինը համար մեկ տիեզերքում

Նյութը այստեղ

Մթնոլորտի Քիմիա

Մթնոլորտի Քիմիա
Թթվածնիանձնագիրը 

Քիմիական Ռեակցիա

Քիմիական Փորձեր Փետրվար

Թորում
https://youtu.be/1aEokA35XWA

Երկաթի և Ծծումբ, ինչպես առանձնացնել
https://youtu.be/6ua0k9X5C9k

Աղը և Ավազը, ինչպես առանձնացնել
https://www.youtube.com/watch?v=0SpeXjrqY1M

Գործնական աշխատանք`ծանոթացում պարզ և բարդ նյութերի հետ

Գործնական  աշխատանք  Ծանոթացում  պարզ  և բարդ  նյութերի  հետ, մետաղների և ոչ մետաղների մոդելների  հավաքում:

Հավաքեցինք պլասմասե գնդակներից պարզ և բարդ նյութերի մոդելները, օրինակ պատրաստեցինք H₂, HCl, O₂, H₂O, N₂, Na,  NH₃, CH₄, P₄, S₈, NaCl, Fe, H₂SO₄ ,  և ուրիշ տարբեր նյութեր, բաժանվել էինք, երեք թմի, մենք վերջում պատրաստեցինք ութը հատ պարզ  բարդ նյութերի մոդելներ։

Հետո կազմեցինք աղյուսակ այդ նույն (H₂, HCl, O₂, H₂O, N₂, Na,  NH₃, CH₄, P₄, S₈, NaCl, Fe, H₂SO₄) տարերով։

Անվտանգության կանոնները քիմիայի լաբարատորիայում

Աշխատելու  ընդհանուր  կանոնները.

1.         Ուշադիր  լսեք  ուսուցչին  և  կատարեք  նրա  ցուցումները

2.         Քիմիայի  կաբինետում  պիտի  աշխատել  արտահագուստով, ձեռնոցներով  և  ակնոցներով: Արգելվում  է  սնունդ  ընդունել:

3.         Աշխատանքային  սեղանը  պիտի  մաքուր  պահել, չպիտի  լինեն  ավելորդ  առարկաներ, որոնք  տվյալ  աշխատանքին  չեն  վերաբերվում:

4.         Աշխատանքը  ավարտելուց  հետո  մաքրեք  և  կարգի  բերեք  աշխատանքային  սեղանը

5.         Խստիվ  արգելվում  է  կատարել  փորձեր, որը  չի  վերաբերվում  տվյալ  աշխատանքին, ձեռքերով  վերցնել  նյութերը, փորձել  նյութերի  համը:

Քիմիական  նյութերի  հետ  վարվելու  կանոնները.Փորձեր  կատարելու  համար  դուք օգտագործելու  եք  տարբեր  նյութեր, որոնք  գտնվում  են  փակ  տարաներում, իսկ  հեղուկ  նյութերը փակ  անոթներում:

1.         Փորձեր  կատարելու  համար  վերցրեք  նյութերի  փոքր  բաժիններ: Պինդ  նյութերից  սովորաբար  պահանջվում  է  թեյի  գդալի  ¼  չափ, իսկ  հեղուկներից` 1-2 մլ:

2.          Նյութերից  վերցնելու  ժամանակ  ամանների  խցանները  սեղանի  վրա  դրեք  շրջված, այսինքն  այն  մասով, որը  չի  մտնում  ամանի  մեջ:

3.         Մի թողեք  նյութերով  ամանների  բերանը  բաց, նյութից  նմուշ  վերցնելուց  հետո  ամանի  բերանը  փակեք  և  դրեք  տեղը

4.         Չօգտագործված  նյութերը  չի  կարելի  հետ  լցնել  մաքուր  նյութի  վրա, այլ  լցրեք  այդ  նպատակների  համար  հատուկ  նախատեսված  անոթի  մեջ:

5.         Օգտվեք  միայն  այն  նյութերից, որոնց  վրա  գրված  են  անունները  և  որոնք  դրված  են  ձեր  սեղանի  վրա:

6.         Պինդ  նյութերը  ամանից  վերցրեք  միայն  չոր  գդալիկով  կամ  փորձանոթով: Մինչև  նյութերը  փորձանոթի  մեջ  յցնելը`  ստուգեք  կոտրված  չէ  արդյո՞ք  փորձանոթի  հատակը  կամ  ճաքած  չէ՞ արդյոք:

7.         Փորձեր  կատարելիս  միշտ  օգտագործեք  մաքուր  լաբորատոր  ամանեղեն:

Նախազգուշացումներ. 1.Աշխատելիս  նյութերը  չթափեք  ձեռքերին  և  հագուստին, հատկապես հիմքերը  և  թթուները:

2.Փորձանոթում  լուծույթը  տաքացնելիս  կամ  եռացնելիս  անհրաժեշտ  է  օգտվել  բռնիչից:Փորձանոթի  բերանը  չի  կարելի  պահել  ոչ  իր  և  ոչ  էլ  լաբորատորիայում  ներկաների  կողմը:

3.Մի  թեքվեք  դեմքով  դեպի  փորձանոթի  բերանը, որտեղ  եռում  է  լուծույթը, այն  կարող  է  ցայտել ձեր  դեմքին:

4.Նյութերի  հոտը  որոշելու  նպատակով  չի կարելի անոթը  մոտեցնել  դեմքին, այլ  ձեռքի  ափով շարժում  կատարեք  անոթի  բերանից  դեպի  քիթը:

5.Թթուները  ջրով  նոսրացնելիս (հատկապես  խիտ  ծծմբական  թթուն) հիշեք  հետևյալ  կանոնը,պետք  է  թթուն  բարակ  շիթով  դանդաղ  լցնել  սառը  ջրի  մեջ  խառնելով:

     Առաջին  օգնություն. 1. Առաջին  օգնությունը  ցույց  տալ  միայն  ուսուցչի  կամ  լաբորանտի մասնակցությամբ:

2.   Մաշկի  կամ  հագուստի  վրա  թթու  թափելիս`  այդ  տեղը  լվացեք  ջրի  շիթով  2–3 րոպե այնուհետև  մշակեք 2–3 %-անոց    

      նատրիումի  հիդրոկարբոնատի (խմելու  սոդայի)  կամ  ամոնիակի  լուծույթով:

3.    Մաշկի  կամ  հագուստի  վրա  ալկալու  թափվելիս  անմիջապես  այդ  տեղը լվացեք  մեծ  քանակով  ջրով, հետո  բորաթթվի   

       կամ  քացախաթթվի  1–2%-անոց  լուծույթով, վերջում  թրջոց  դրեք   կալիումի  պերմանգանատի  1–2%-անոց  լուծույթով:

Ամրակալ

 
Ամրակալը կազմված է մի քանի մասերից: Ամենա ներքևում գտնվող մասը, անվանում են չուգունյա տակդիր: Քիմիական ամանեղենը, նյութերը և այլ բաները արակալի հետ աշխատելիս դնում ենք չուգունյա տակդիրի վրա: 
Նկարի վրայի երկրորդ բաղադրիչը դա մետաղյա ձողն է: Այն է պահում բոլոր մասերը իր վրա: Ամրակալը ունի օղակ, որը նախատեսված է ճենապակյա ափսեի համար: Օղակից վերև գտնվում է թաթը: Այն փեռքի նման հարմարանք է,որը բռնում է չափանոթը: Նրա մատերի վրա ռետին է հագցված, որպեսզի նա չափանոթը չկոտրի: Չափանոթը միշտ թաթի վրա պետք է ամրացնենք վերևի մասից: Ամրակալի տարբեր մասերի դիրքերը փոխում ենք պտուտակներով: Ամրակալը նաև ունի պլաստմասե թաթ, որը ևս նյութեր բռնելու համար է, բայց երբեք չի կարելի պլաստմասե թաթի վրա թաթի վրա տաքացում անել, քանզի այն կհալվի: